Nummers- - - - - - Kenteringen Index
Redaktioneel, Oktober 2008 : Heer, vermeerder ons geloof	Inhoud KOP en munt Koopkracht: het belangrijkste ‘ aandeel’ van de gewone vrouw en man Kop en MUNT Het zogenaamde ‘ penninkje van de weduwe’ To the Point Jomme Dockx Het Derde Testament Het koninkrijk der hemelen is gelijk aan... In beweging Belgen gaan vechten in Afghanistan Klein Verzet Mensen Zonder Papieren Brood en rozen Van en voor ‘ Mensen Zonder Papieren ’ Kunstgreep Dokter in overall
Mark Eyskens wordt in de Zevende Dag bewierookt als profeet: reeds een jaar geleden had hij in de VRT-studio ’ s immers reeds ‘ voorspeld ’ dat we op een zware financiële crisis afstevenden, en dat daardoor het gehakketak over de staatshervorming weldra van de politieke agenda gevaagd zou worden. Vol bewondering staart de journaliste hem aan: “ Mogen wij vandaag een nieuwe profetie van u vernemen? ” Vreemd. Ik ken mensen en zelfs partijen die het uiteenspatten van de financiële zeepbel al véél langer voorspellen en precies dáárdoor nooit een VRT-studio binnenraakten. “ E n wat moeten we nu doen? ” , vraagt de journaliste aan de Minister van Staat. Que faire? En dan orakelt de profeet opnieuw een metafoor: “ Het is als een vliegtuig dat een noodlanding moet maken. We zitten er met z ’ n allen in en we duiken tegen een gigantische snelheid naar beneden. Dat creëert natuurlijk paniek. Maar het ergste wat we nu kunnen doen, is dat iedereen opstaat en door het vliegtuig begint rond te hollen, want dan vliegen we zeker te pletter. Als iedereen gewoon zijn kalmte bewaart en rustig blijft zitten, dan ben ik er gerust in dat we veilig aan de grond geraken. ” Het is een vaakgehoorde smeekbede vanwege de priesters van de vrije markt dezer dagen: “ B lijf -in godsnaam- zitten met uw geld, waar u zit. Hol niet in alle staten naar uw bank om uw spaarboekje leeg te halen. En blijf ook -for heavens sake- geld uitgeven, blijf als-tu-blief consumeren, arme spaarders, nu -en tot in het uur van onze dood. Amen. Geld moet rollen! Als u stopt met consumeren, dan wordt de crisis alleen nog erger. Ook zult gij niet zeuren over de dalende koopkracht. Wij moeten geloven. Daar hangt alles van af. Van credibiliteit. Als de mensen stoppen met geloven dan stort het kaartenhuis van het kapitalisme ineen. Leterme eist in deze kwade dagen goedgelovigheid van zijn onderdanen. Onze spaarcenten worden immers beschermd door het garantiefonds, mochten onze banken morgen failliet gaan -wat uiteraard quasi onmogelijk is volgens de vereende machten van bank en staat. Maar mocht het ondenkbare toch gebeuren, dan komt de overheid tussen en garandeert de spaarders 20.000 € (als het van Europa afhangt wordt het 50.000, en Reynders wil het morgen zelfs naar 100.000 € optrekken) per persoon. Even rekenen. Dat fonds beschikt vandaag over een reserve van 765 miljoen euro… Gedeeld door 20.000€, om het nog voorzichtig te houden… Dat wil zeggen dat er aan welgeteld 38.000 mensen 20.000 euro uitgekeerd kan worden. Tiens, dat lijkt mij niet echt voldoende. Bij Fortis alleen al hebben meer dan een miljoen gezinnen een spaarboekje uitstaan…?! “ Geen probleem” , zegt Leterme. “ Als er te weinig geld zou zijn in het garantiefonds, dan drukken we geld bij. ” Wabliefteru? Geld bijdrukken? En wélk geld gaat Leterme precies bijdrukken? Belgische franken of Monopolyflappen? Ik weet alleszins verdomd zeker dat onze Leterme geen euro ’ s kan drukken. Onze premier bedoeld natuurlijk gewoon dat onze regering geld zal gaan lenen. En waar doet ze dat? Op de kapitaalmarkt. Waar de wetten van de markt heersen. En dus rente moet betaald worden op geld dat je leent. Bij wijze van voorbeeld: voor de 9,5 miljard euro die onze overheid heeft geïnvesteerd in haar aandelen bij Fortis en Dexia, zal ze in de begroting voor komend jaar 500 miljoen euro aan rente moeten opnemen. Met andere woorden: wij drukken geen geld bij, wij verhogen de staatsschuld. En wie gaat dat betalen? De belastingbetaler. Uiteraard. Persoonlijk ‘ geloof ’ ik dat er betere wegen moeten zijn om het probleem op te lossen. Wat Leterme bijvoorbeeld zou kunnen doen, is maatregelen nemen om het garantiefonds te spijzigen. In plaats van onze staatsschuld te verhogen. Hoe dat kan? Bijvoorbeeld door een crisisbelasting op zeer grote vermogens (van meer dan 1 miljoen euro) te heffen. Decennialang heeft de elite vrij spel gekregen om met onze spaarcenten te speculeren op de beurs en zijn ze er rijk van geworden. Slechts één klein voorbeeld: in de voorbije 10 jaar maakte Fortis 27 miljard euro winst waarvan het 12 miljard als dividend uitkeerde aan zijn aandeelhouders. Waarom zouden wij nu hun crisis moeten betalen? De gedeeltelijke nationalisatie van Dexia en de Belgische Fortisbank (de staat heeft 49% van de aandelen in handen en is daarmee de grootste aandeelhouder) is -zo benadrukken bank en staat voortdurend- slechts een tijdelijke maatregel. Tijdelijk wil zeggen: zo lang als nodig is om de banken door de crisis te helpen. Eigenlijk gaat het dus om niets anders dan een gecamoufleerde subsidie. Wat genationaliseerd wordt, zijn de verliezen van de bank: de belastingbetaler mag de banken redden. Intussen mogen de privé-eigenaars van de banken die nog steeds het beleid van Dexia en Fortis volledig in handen hebben, gewoon verder doen. En de overheid gedraagt zich als een overijverige acoliet: meteen bereid om geld te mobiliseren om de banken te redden. Terwijl ze doof blijft voor de eis van de minder be(ver)goede burger om zijn koopkracht te beveiligen. Nee, de volgende geloofsbelijdenis ligt al klaar: morgen moeten we geloven dat we het kapitalistische systeem nu écht sociaal gaan corrigeren, (voordien beloofden we dat ook, maar nu gaan we het écht doen). En we moeten geloven dat een beetje meer regelgeving en controle het systeem zal behoeden voor nieuwe crises. Datgene waarvoor links al jaren ijvert, en wat afgedaan werd als communistische prietpraat, wordt nu door de blauwste liberalen beaamt: er moet meer regulering van de financiële markt komen. Natuurlijk niet te veel. Maar juist genoeg om het vertrouwen te herstellen. En om nadien gewoon verder te kunnen doen. Wel, als de overheid onze centen wil gebruiken om de banken te redden, dan mogen wij ook eisen stellen: nationaliseer Fortis en Dexia dan volledig. Splits de banken in een publiek en een privé deel. En dan mogen de spaarders helemaal ‘ vrij ’ kiezen bij welk deel ze hun spaarboekjes willen plaatsen. Maak er publieke banken van met publieke controle op de investeringen en inkomsten van de bank. Met strenge codes tegen speculatie. Met een beleid dat er op gericht is om de investeringen en kredieten in te zetten voor publieke projecten, voor onderwijs en welzijn, sociale woningbouw, enz. Geen tijd om goedgelovig te zijn en te buigen. De Baäl duizelt op z ’ n voetstuk. Elke Vandeperre